Eski Meclis Genel Sekreteri Seral Fırat, Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’na ilişkin açıklamasında, basın özgürlüğünü tartışmalı hale getiren düzenlemeler yerine “Basın Etiği ve Sosyal Medyada Basın Özgürlüğü” alanında yasal düzenleme yapılması gerektiğini savundu.

Eski Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreteri Seral Fırat, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın geri gönderdiği Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’na ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Fırat, özellikle yasadaki 23B maddesinin kamuoyunda yoğun şekilde tartışıldığını belirterek, Cumhurbaşkanı Erhürman’ın “suç unsurlarının belirsizliği”, “masumiyet karinesiyle uyumsuzluk”, “basın ve ifade özgürlüğüne müdahale riski” ile “mevcut hukuki düzenlemelerin yeterliliği” konularındaki iade gerekçelerine dikkat çekti.

Cumhuriyet Meclisi’nin temel görevinin yasa yapmak olduğunu ifade eden Fırat, yasa yapım sürecinde anayasal ilkelere ve yasama tekniğine uygun hareket edilmesi gerektiğini söyledi.

Bir yasa hazırlanırken hedeflerin açık biçimde belirlenmesi, uygulanabilirliğin değerlendirilmesi, toplumsal etkilerin dikkate alınması ve farklı görüşlerin sürece dahil edilmesi gerektiğini belirten Fırat, mevcut yasa değişikliği sürecinde bu ilkelerin yeterince gözetilmediğini savundu.

ELAM sonuçları “tarihi zafer” olarak değerlendirdi

Bir yasa metni hazırlanmadan önce temel tercihler ve ilkelerin belirlenmesine de dikkat çeken Fırat’ın öne çıkardığı maddeler ve açıklamanın devamı ise şu şekilde:

• “Düzenlenecek konunun Anayasaya uygun ve yasama tekniğine bağlı, genel çerçevesi çizilmeli, hangi konuların nasıl düzenleneceği ortaya konulmalı,
• Ulaşılması düşünülen hedef ve çözüm, getirilmek istenen konular iyi belirlenmeli,
• Düzenlenen konuların uygulanma şansı ve başarı durumu düşünülüp değerlendirilmeli,
• Yasa metinlerinin bir planı yapılmalı ve konular arasındaki uyum ve irtibat sağlanacak şekilde düzenlemeler yapılmalı, Yasaya uymada ölçü sağlanmalı,
• Aşırı zorlayıcı müeyyidelere yer verilmemeli,
• Uygulamayı toplumun kaldırıp kaldırmayacağı belirlenmeli,
• Sosyal ve psikolojik faktörler göz ardı edilmemeli, kişileri yasaların adil olduğuna inandırılmalı, Yasaya uyumu etkileyen faktörlerin çeşitliliği değerlendirilmeli,
• Yapım esnasında görüş ve düşünceler yansıtılarak katılımlara yer verilmelidir.

Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’nın, yasa hazırlık sürecinde görüldüğü gibi Cumhuriyet Meclisi, fonksiyonel olarak verimlilik ve performans yönünden toplumun beklentilerine uygun, anında cevap verebilen bir yasa yapma sürecini izlememiştir. Parlamentoya yansıyan siyasi tablo, yukarıdaki yasa yapma ilke ve ölçütlerine uygun davranmamıştır. Meclis performansında en önemli faktörün çoğunluğu elinde tutan siyasal partiler, bu süreçte neredeyse tüm hukuk sistemini müzakereye yanaşmadan değiştirmek ve modern hukuk sistemi dışına çıkmayı tercih etmişlerdir.

Bilindiği gibi Yasalar içerikleri, kapsamları, amaçları ve uygulamaları itibarı ile toplumsal kurallardır. Bu kurallar, yürürlükte kaldıkları sürece uygulandıkları olay ve işlemleri doğrudan etkilemektedirler. Devletin, kamu, kurum ve kuruluşların ve yurttaşların uymaya mecbur oldukları yasaların ve bunlara dayanılarak konulmuş hukuk kurallarının açık, düzenli ve güvenilir mevzuat metinleri halinde yurttaşa ulaştırılabilmesi, hukuk devletinin ilk şartıdır.
Toplum tarafından, doğruluk, dürüstlük, bağımsızlık, objektiflik, tarafsızlık gibi değerler ekseninde şekillenen ahlaki unsurlar, başlıca basın ve medya etiği standartları olarak gündeme gelmektedir. İfade özgürlüğünün bir görünüm şekli olan basın özgürlüğü, demokratik toplumun vazgeçilmez bir değeridir. Basının kendi kendini denetlemesi, etik ilkelerin etkili olabilmesi için uygulamayı denetleyecek bir mekanizmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Cumhuriyet Meclisinin bir an önce basın mensuplarının topluma ‘haber verme hakkı ve görevi’ ile ‘denetim ve eleştirme’ hakkı çerçevesinde araştırıp, topladığı bilgiyi haber yaptığı, yorumladığı, eleştirdiği, basım ve yayım faaliyetinde bulunduğundan dolayı cezalandırılmalarına yönelik Yasa yapmak yerine, Ülkemizde büyük bir yasal boşluğu dolduracak olan, ‘Basın Etiği ve Sosyal Medyada Basın Özgürlüğü’ kurallarını düzenleyen bir yasanın ivedilikle yasalaşması amacıyla çalışmaların bir an önce başlatması, kanımca çok daha gereklilik duyulan bir adım olacaktır”